คำถามที่ผมเจอบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ ในไลน์สวน คือ "พี่ครับ รับซื้อยกลังได้ไหม" กับ "ขายส่งอโวคาโดคิดกิโลละเท่าไหร่" ส่วนใหญ่เป็นร้านผลไม้ ร้านกาแฟ ร้านสลัด คาเฟ่ แล้วก็แม่ค้าออนไลน์ที่อยากได้ของจากสวนตรง ๆ ไม่ต้องผ่านคนกลางหลายทอด
ผมเลยเขียนบทความนี้รวบไว้ให้ครบทีเดียวครับ ว่าซื้อส่งจากสวนมันทำงานยังไง ราคาคิดจากอะไร ต้องสั่งเยอะแค่ไหน มีพันธุ์อะไรช่วงไหน แล้วต่างจากไปหิ้วเองที่ตลาดกลางยังไง ผมเป็นคนปลูกเองที่สวนแม่ใจ จ.พะเยา เพราะฉะนั้นทุกข้อในนี้เล่าจากของที่ทำอยู่จริงทุกฤดู ไม่ได้ลอกมาจากที่อื่นครับ
ขายส่งอโวคาโด ราคากิโลละเท่าไหร่
ตอบตรง ๆ ครับ: ราคาส่งไม่มีเรตตายตัวที่ผมจะประกาศเป็นตัวเลขเดียวได้ทั้งปี และผมไม่อยากใส่ตัวเลขลอย ๆ ไว้ให้ท่านเห็นแล้วพอทักมาจริงกลับไม่ตรง เพราะราคาต่อกิโลของอโวคาโดสวนขยับตามของจริงในสวนทุกรอบครับ
สิ่งที่กำหนดราคาส่งมีอยู่ไม่กี่ตัว:
- พันธุ์ — แต่ละพันธุ์ดูแลยากง่ายและให้ผลต่อฤดูไม่เท่ากัน แฮสกับพิงค์เคอร์ตันที่ต้องปลูกบนพื้นที่สูงอากาศเย็น ย่อมไม่เท่ากับพันธุ์ที่ให้ผลดกกว่า
- เกรดขนาดผล — จัมโบ้ (500 กรัมขึ้นไปต่อลูก) ปกติ (ราว 300–450 กรัม) และไซส์เล็ก ราคาต่างกันชัดเจน ร้านที่เอาไปทำเมนูหั่นเสิร์ฟกับร้านที่เอาไปปั่น เลือกเกรดคนละแบบและจ่ายคนละราคา
- จำนวนที่รับ — รับสิบกิโลกับรับเป็นร้อยกิโลต่อรอบ ราคาต่อกิโลไม่เท่ากันอยู่แล้ว
- ช่วงของฤดู — ต้นฤดูที่ผลยังทยอยแก่ กับกลางฤดูที่ของออกพร้อมกัน ราคาไม่เหมือนกัน
ฉะนั้นวิธีที่เร็วและตรงที่สุดคือ ทักมาบอกผมสามอย่าง ครับ — อยากได้พันธุ์ไหน เกรดไหน และประมาณกี่กิโลต่อรอบ แล้วผมจัดราคาให้ตามจำนวนที่ต้องการเลย ไม่ต้องเกรงใจครับ ถามราคาเฉย ๆ ก็ได้ ไม่ได้บังคับให้สั่ง
ส่วนถ้าท่านอยากเห็นภาพราคาฝั่งขายปลีกก่อนเพื่อเอาไปคำนวณส่วนต่างของร้านตัวเอง ผมเขียนแยกไว้แล้วที่ อะโวคาโดบัคคาเนีย ราคาเท่าไหร่ ครับ
สั่งขั้นต่ำเท่าไหร่ ต้องยกลังเลยไหม
หน้าเว็บของสวนตอนนี้ขายเป็นกล่องตามน้ำหนัก คือ 2 / 3 / 5 กิโลกรัม แยกตามเกรดขนาดผล ใครที่อยากลองของก่อนตัดสินใจรับไปขาย สั่งกล่องปกติจากหน้าเว็บได้เลยครับ ไม่ต้องคุยกับผมก่อนก็ได้
แต่ถ้าจะรับเป็นจำนวนมากแบบยกลังต่อเนื่อง ผมไม่ได้ตั้งยอดขั้นต่ำแบบตายตัวไว้เป็นกฎ ครับ เพราะร้านแต่ละแบบใช้ของไม่เท่ากัน คาเฟ่เล็ก ๆ ที่ใช้อาทิตย์ละสิบกว่ากิโล กับร้านผลไม้ที่รับทีเป็นร้อยกิโล ผมคุยกันคนละแบบ สิ่งที่ผมอยากรู้มากกว่ายอดขั้นต่ำคือ ท่านใช้ประมาณกี่กิโลต่อสัปดาห์ และอยากได้ของสม่ำเสมอไหม เพราะถ้ารู้ล่วงหน้า ผมกันผลไว้ให้ตามรอบเก็บได้
บอกตามตรงครับว่าเรื่องนี้คุยกันตัวต่อตัวจบเร็วกว่ามาก ทักไลน์สวนมาได้เลย
มีพันธุ์อะไรบ้าง แต่ละพันธุ์ออกเดือนไหน
อโวคาโดไทยไม่ได้มีทั้งปีครับ เป็นผลไม้ตามฤดูที่ไล่พันธุ์กันมาเป็นคิว ถ้าท่านจะรับไปขาย ต้องรู้ปฏิทินนี้ก่อน ไม่งั้นจะไปรับปากลูกค้าว่ามีของตลอดปีแล้วมาสะดุดเอากลางทาง
- ปีเตอร์สัน — มาก่อนเพื่อนในช่วงปลายฝน เนื้อมัน เป็นตัวเปิดฤดู
- บูท 7 — เก็บราว กันยายน–ตุลาคม ต่อคิวจากปีเตอร์สัน ผลกลม เนื้อแน่น อ่านรายละเอียดที่ อะโวคาโดบูท 7 ออกเดือนไหน
- บัคคาเนีย — ผลใหญ่ส่งท้ายฤดูช่วง ตุลาคม เป็นตัวที่คนถามหาบ่อยเพราะลูกใหญ่จัดจานสวย ดูที่ บัคคาเนีย คืออะโวคาโดพันธุ์ไหน
- แฮส — ฤดูแฮสไทยราว ตุลาคม–ธันวาคม ของสวนผมเริ่มเก็บราวพฤศจิกายน ไขมันสูง เนื้อครีมมี่ ดูที่ อะโวคาโดแฮส
- พิงค์เคอร์ตัน — ลากยาวไปถึงต้นปี เนื้อเยอะ เมล็ดเล็ก เหมาะกับร้านที่ซีเรียสเรื่องเปอร์เซ็นต์เนื้อ ดูที่ อะโวคาโดพิงค์เคอร์ตัน
ภาพรวมช่วงพีคปลายปีผมสรุปไว้ที่ อะโวคาโดปลายปี ต.ค.–ธ.ค. มีพันธุ์อะไรบ้าง ครับ ร้านที่วางแผนสต๊อกล่วงหน้าใช้หน้านั้นได้เลย
ซื้อจากสวนตรง ต่างจากตลาดกลางยังไง
หลายท่านที่ทักมาเคยไปรับของที่ตลาดกลางผลไม้มาก่อน ผมไม่ได้จะบอกว่าตลาดไม่ดีนะครับ ตลาดมีข้อดีของมันคือไปถึงแล้วได้ของกลับเลย เห็นของก่อนจ่าย และมีของหลายเจ้าให้เทียบในที่เดียว
แต่สิ่งที่ต่างกันจริง ๆ มีสามเรื่อง:
- รู้ที่มาของผล — ซื้อจากสวนตรง ท่านรู้ว่าผลมาจากแปลงไหน พันธุ์อะไรแน่นอน เก็บวันไหน ของที่ผ่านมือหลายทอดมักตอบเรื่องนี้ไม่ได้ ซึ่งสำคัญมากถ้าท่านจะขายต่อโดยบอกลูกค้าว่าเป็นพันธุ์อะไร
- คุมวันเก็บกับความสุกได้ — อโวคาโดมันสุกหลังเก็บ ไม่ได้สุกคาต้น พอสั่งกับสวนโดยตรง ผมคุยกับท่านได้เลยว่าจะให้เก็บรอบไหนเพื่อให้ถึงร้านแล้วยังแข็งพอให้ท่านบ่มเอง ไม่ใช่ได้ของที่นิ่มมาแล้วครึ่งลัง เรื่องบ่มผมเขียนไว้ที่ อะโวคาโดบัคคาเนีย กี่วันสุก บ่มยังไง
- คัดเกรดตามที่ร้านต้องการ — ท่านสั่งได้ว่าจะเอาจัมโบ้ล้วน หรือเอาไซส์เล็กราคาย่อมเยาไปทำเมนูปั่น ผมคัดตามนั้นให้ตั้งแต่ที่สวน
ส่วนเรื่องที่ต้องแลก คือซื้อกับสวนต้องเผื่อเวลาขนส่ง และต้องสั่งล่วงหน้าตามรอบเก็บ ไม่ใช่นึกอยากได้วันนี้แล้วได้พรุ่งนี้เสมอไปครับ อันนี้ผมบอกตรง ๆ ตั้งแต่แรกดีกว่า
ส่งยังไง ส่งกรุงเทพฯ เชียงใหม่ ต่างจังหวัดได้ไหม
สวนอยู่ อ.แม่ใจ จ.พะเยา ครับ ส่งผ่านขนส่งเอกชนได้ทั่วประเทศ ทั้งกรุงเทพฯ เชียงใหม่ และต่างจังหวัด ตัวผลอโวคาโดมีข้อดีคือตอนเก็บใหม่ ๆ เนื้อยังแข็ง ทนการเดินทางได้ดีกว่าผลไม้เนื้อนิ่มหลายชนิด แล้วค่อยไปสุกที่ปลายทาง
เรื่องที่ผมย้ำกับร้านที่รับไปขายทุกเจ้าคือ ให้เผื่อวันบ่มไว้ในแผนขายเสมอ ของที่มาถึงร้านมักยังไม่พร้อมกิน ต้องตั้งไว้ให้นิ่มก่อน ถ้าท่านวางแผนว่าของถึงวันนี้แล้วขายพรุ่งนี้เลย จะเจอปัญหาลูกค้าบ่นว่าซื้อไปแล้วกินไม่ได้
ค่าส่งกับรอบส่งของออเดอร์จำนวนมาก ผมคิดตามน้ำหนักจริงและปลายทาง คุยกันตอนสรุปออเดอร์ครับ
คำถามที่โดนถามบ่อย
ผิวลาย มีจุดดำ ขายต่อได้ไหม
ผิวลายกับจุดดำที่เปลือกส่วนใหญ่ไม่กระทบเนื้อในครับ แต่ถ้าท่านขายหน้าร้านแล้วลูกค้าเลือกด้วยตา ผมแนะนำให้บอกผมตอนสั่งว่าเน้นผิวสวย ผมจะคัดให้อีกชั้น รายละเอียดอ่านที่ อะโวคาโดมีจุดดำ ผิวลาย กินได้ไหม
สวนใช้สารเคมีไหม
สวนทำแบบ เกษตรปลอดภัย ครับ คือมีการจัดการที่ควบคุมและเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยว ผมไม่เคลมว่าเป็นเกษตรอินทรีย์ เพราะสวนไม่ได้ทำระบบนั้น ผมว่าบอกตรง ๆ ดีกว่าไปเคลมเกินจริงแล้วท่านเอาไปบอกลูกค้าต่อ
รับของสม่ำเสมอทั้งปีได้ไหม
ตามตรงคือไม่ได้ครับ อโวคาโดไทยเป็นของตามฤดู ช่วงพีคคือปลายฝนถึงต้นปี นอกฤดูของจะน้อยลงมาก ร้านที่วางแผนดี ๆ มักใช้ช่วงในฤดูดันยอดเต็มที่ แล้วสลับไปผลไม้ตัวอื่นนอกฤดู
อยากรับไปขายต่อแบบไม่ต้องสต๊อกเองได้ไหม
ได้ครับ อันนั้นเป็นอีกรูปแบบหนึ่งที่สวนมีอยู่ ผมแยกเขียนไว้ที่ อยากรับอะโวคาโดไปขายต่อ เริ่มยังไง
สรุปสั้น
- ราคาส่งไม่มีเรตเดียวทั้งปี ขึ้นกับพันธุ์ เกรดขนาดผล จำนวน และช่วงฤดู — ทักมาบอกสามอย่างนี้แล้วผมจัดราคาให้ตามจำนวนที่ต้องการครับ
- ไม่ได้ตั้งยอดขั้นต่ำตายตัว อยากลองของก่อนสั่งกล่อง 2/3/5 กก. จากหน้าเว็บได้เลย
- ของเป็นตามฤดู ปีเตอร์สัน → บูท 7 (ก.ย.–ต.ค.) → บัคคาเนีย (ต.ค.) → แฮส (ต.ค.–ธ.ค.) → พิงค์เคอร์ตันถึงต้นปี
- ข้อได้เปรียบของการซื้อตรงจากสวน คือรู้ที่มา คุมวันเก็บ และคัดเกรดได้ตามที่ร้านต้องการ
- ส่งทั่วประเทศ แต่ต้องเผื่อวันบ่มที่ปลายทางเสมอ
ใครสนใจรับไปขาย ทักไลน์สวนมาคุยกันได้ทุกวันครับที่ @rungtawan บอกผมมาว่าจะเอาพันธุ์ไหน เกรดไหน ประมาณกี่กิโล ผมจัดให้ตามจำนวนที่ต้องการเลยครับ
